VERHAAL HALEN, THE BEST OF MART SMEETS

Dale trui = Smeets trui

Dale trui = Smeets trui

Al vele jaren lees ik met plezier de boeken van Smeets. Ik heb zeker niet alles gelezen – zijn bibliografie in Verhaal halen, the best of Mart Smeets (uitgeverij Carrera, Amsterdam 2015; samenstelling Jacob Bergsma) beslaat zes pagina’s – maar veel wel. De boeken over wielrennen hadden mijn, zelf bij tijd en wijle een enthousiast fietser, voorkeur, maar ook zijn verhalen over reizen in de Verenigde Staten. Die min of meer autobiografische verslagen tonen een kind in een speelgoedwinkel die niets liever doet dan shoppen, bij voorkeur in CD winkels. Zijn enthousiasme is aanstekelijk. Voor mij althans, want het werd in de loop der jaren in toenemende mate lastig mijn leesplezier te delen met anderen. Waarom weet ik niet, maar hoon was mijn deel en ik kreeg steeds meer de indruk stiekem mijn guilty pleasure voor mij te moeten houden. Zelfs in de boekenwinkel waar ik mijn bestelling van Verhaal halen kocht, kreeg ik te horen dat ik waarschijnlijk een van de laatste Smeetsfans ben in Nederland. Dat zal niet waar zijn. Ik weet niet de oplagecijfers van Smeets’ boeken, maar ga er van uit dat ze voor de uitgever voldoende winstgevend zijn.

Sinds de Avondetappe met Smeets er niet meer is, is de Tour de France voor mij minder interessant, echt niet alleen om aan het einde van de Avondetappe weg te kunnen dromen bij het melancholische Buenas noches mi amor van Dalida. Smeets en Dalida zijn in de loop der jaren voor mij wel met elkaar verbonden geraakt. Dat bleek toen mijn vrouw Monique en ik vorig jaar in Montmartre langs het beeld van Dalida liepen; even voelden we de sfeer van de avondetappe. De Avondetappe was in de eerste plaats een must tijdens de Tour de France, vanwege de rustige sfeer, de gasten, de gesprekken, de verhalen van wijlen Jean Nelisse en Smeets. Dat ik ’s winters een Dale trui draag, is niet geinspireerd door Smeets, maar het is wel mijn ‘Mart-Smeetstrui’.

Ben ik fan? Ja, zonder enige twijfel. Kritiekloos? Zeker niet. Hij valt iedere keer voor mij een beetje van zijn voetstuk wanneer hij zich laat interviewen. Hij zou niet moeten deelnemen aan die idiotie van elkaar interviewende journalisten, deze journalistieke inteelt (met dank aan Ton Planken). Wanneer hij net iets te fanatiek het gebruik van de autocue verguist (door Eva Jinek even fanatiek tegengesproken) manoeuvreert hij zich in de weinig elegante rol van de seniorprofessional die het beter weet en beter kan, het verleden ophemelt en de nieuwe generatie de les leest. Kromme tenen.

Wat is de reden dat hij zo veel anti-gevoelens oproept? Is het zijn neiging tot bombastisch taalgebruik, is het de overkill aan Mart Smeets in de publiciteit, is het zijn succes? “Mensen zijn bereid je alles te vergeven, behalve je succes”, zei Henk van der Meijden toen hij afscheid nam van De Telegraaf als PRIVE roddelprofessional. Geen van deze drie mogelijke oorzaken van antipathie kan verklaren waarom Smeets uitgekotst wordt. Hoe ver dat uitkotsen gaat is te lezen in de boeiende en vlot geschreven inleiding doorJacob Bergsma in Verhaal halen, the best of Mart Smeets: “Tijdens de research voor dit boek ben ik ronduit geschrokken van de overstelpende hoeveelheid vuiligheid en nog heel, heel, heel veel erger die er over Mart Smeets is geschreven, vooral op de kennelijke vrijplaats die internet heet. Wanneer tegen het topje van de ijsberg aangifte zou worden gedaan, zou het Openbaar Ministerie met een royale dagtaak worden opgezadeld. Dat weet Mart Smeets zelf ook. Hij probeert het niet te lezen. Hij probeert het te ontwijken. Niet zelden loopt hij over straat, of hij wordt beschimpt, bespuugd, uitgescholden of zelfs met de dood bedreigd. En dan nemen ze zijn vrouw, en zijn kinderen en het licht in zijn ogen in een moeite mee. Want ze weten allemaal waar hij woont, dus komen ze hem opzoeken…..“.

Je schrikt er van als je het leest. Het kan bijna niet waar zijn. Las ik ooit een tekst van Mart Smeets die maar in de verte dergelijke reacties verklaart (gerechtvaardigd zijn ze sowieso niet)? Nooit! Als publiek figuur roep je onvermijdelijk alleen al omdat je kop op TV verschijnt negatieve reacties op. Dat hoort er blijkbaar bij. Je hoeft slechts een enkele keer live de tweets te lezen die gestuurd worden naar aanleiding van babbelprogramma’s als De wereld draait door en Pauw en het wordt duidelijk wat Jacob Bergsma bedoelt met ‘de kennelijke vrijplaats die internet heet’. De reacties zijn vaak te walgelijk voor woorden en zelden inhoudelijk waardevol.

Heerlijk dat we leven in een maatschappij waar iedereen vrijwel onbegrensd mag blaten wat hij wil. Jammer dat velen niet begrijpen wat vrijheid van meningsuiting werkelijk inhoudt.

Een keuze uit Twitter in de maand september 2015:

Sep 23 Als Peter R. de Vries, Halina Reijn en Mart Smeets tegelijk ziek zijn, dan is er die week geen tv.

Sep 23 Als Mart Smeets mij ging volgen op Twitter zou ik hem direct blocken

Sep 21  ‘BITCH JE MOEDER IS ZO DIK ALS ZE BIJ DE RADIO ZIT LIJKT ZE OP MART SMEETS IN BODYWARMER.’

Sep 19 Heeft Mart Smeets nou zo’n groot lichaam of een heel klein hoofdje?

Sep 18 Kees Jansma over Mart Smeets: “Moeilijke man, terroriseerde de redactie”

Sep 10 Zijn er echt mensen die Mart Smeets leuk vinden? Echt? Eerlijk?

Sep 9 Zag vanmorgen een ongewassen Mart Smeets recht in de ogen… man man man… wat een stinkerd is dat.

Sep 9 Kan iemand die idioot Mart Smeets achter de microfoon weghalen?

Hoe het ook zij: ik verorber de nieuwe Smeets bloemlezing met veel smaak. Hoewel Smeets zelf in het voorwoord blijkbaar fan van Ischa Meijer was, ‘maar een fan die niet in zijn schaduw kan staan’, vind ik zijn interviews met de weduwe van Piet Moeskops en met Gerrie Kneteman van een ‘meijeriaans’ niveau. Smullen!
Het wordt tijd dat Nico Dijkshoorn, over Smeets een op de man spelend repeteergeweer, uit zijn leegrakende voorraad originaliteit iets anders weet te halen dan “Mag ik dat zeggen, ja, dat mag ik zeggen“… Overigens: met alle respect voor Dijkshoorn die volgens mij de-beste-ooit-column (2010) uitsprak op TV; ook na jaren nog steeds niet met droge ogen aan te horen, en vooral te zien.

 

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.