Raar luchtje aan Haagse Mart

rotte visDe Haagse Mar(k)t aan de Herman Costerstraat, op de grens van de Transvaal- en Schilderswijk, is sinds 1938 op de huidige lokatie. Voorheen, vanaf ongeveer 1920 was hij aan de Prinsengracht.

De grootste markt van Nederland met een lange geschiedenis, ook mijn geschiedenis. Mijn eerste stappen zette ik ruim 55 geleden voor het eerst op de markt. Op zaterdagochtend gingen mijn moeder en ik met tramlijn 12 vanaf de hoek Beeklaan-Weimarstraat op pad om daar de wekelijkse boodschappen te doen.

In die tijd waren de trams nog afgeladen en, zeker op de terugweg met volle boodschappentassen, moesten we meestal staan. Op de hoek van de Copernicusstraat en de Beeklaan was een groenten- en kolenboer. Een paar stappen van ons huis op nummer 152 (ik heb daar vorig jaar nog mijmerend voor de deur gestaan). De tocht naar de markt maakten we waarschijnlijk omdat het daar goedkoper was dan op de hoek. Misschien ook omdat er meer verse keuze was op de markt. De reclamespreuk ‘Op de markt is uw gulden een daalder waard’ bestond toen nog niet. Het getutoyeer in reclameteksten bestond ook nog niet.

Nu zijn we allemaal ‘je’ en ‘jij’ in reclameteksten en weten jongeren waarschijnlijk niet meer wat een daalder of ‘lammetje’ is. De tijd schrijdt voort.

Het is ook lang geleden dat ik verbaasd ouderen aanhoorde die spraken over ervaringen van dertig, veertig of zelfs vijftig jaar geleden. Als jong mens vond ik die afstand in tijd onmetelijk groot. Nu, terugkijkend, stellen de vijftig jaar die verstreken sinds ik met mijn moeder op de markt liep, weinig voor. De herinnering is nog vers. Evenals de striemen in mijn handen door de wandeling met zware tassen naar huis vanaf de tramhalte.

Die striemen zijn er nu, in de oudere handen, nog steeds even pijnlijk doordat ik weer te veel heb ingekocht op de markt.

Markten is voor mij een uitstapje. Ik krijg er een vakantiegevoel van, vooral in de vroegte op zonnige dagen. Liefst ga ik voor de drukte uit.

De markt is in 2014/15 helemaal gerenoveerd en heeft een permanent karakter gekregen. Geen marktkramen meer met canvas overdekking, of de modernistische plastic kappen van de afgelopen decennia. Het zijn nu allemaal openluchtwinkeltjes geworden die aan het einde van de dag met rolluiken worden afgesloten.

De marktkooplui komen tegenwoordig uit alle windstreken, met een meerderheid uit het Middellandse Zeegebied: Turkije en Marokko. Dat heeft de markt kleurijker en gevarieerder gemaakt.

Mijn moeder (in 2014 op 98-jarige leeftijd overleden) zou verbaasd rondkijken als ze nu over de markt wandelde en het meeste aanbod helemaal niet kennen. Ik kan me nog herinneren dat er voor het eerst paprika’s in de Nederlandse groentehandel verschenen. Dat was zelfs nieuws in de krant: ‘Paprika een zeer gezonde groente uit Hongarije’. Die associatie met Hongarije maakt niemand meer.

Er is nog iets veranderd aan de markt. Misschien niet nieuw, maar wel harder nodig: de verantwoordelijkheid van de koper. Mijn moeder en ik bezochten altijd dezelfde marktkooplui en konden zonder kritisch te zijn de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van onze aankopen leggen bij de vertrouwde kramen.

Dat is nu vragen om problemen. Met de komst van de Middellandse Zeecultuur, is de verantwoordelijkheid voor wat je koopt helemaal naar de koper verplaatst.

Mocht je dat niet begrijpen en te goed van vertrouwen zijn, dan maak je mee wat mij gisteren overkwam. Ik kocht drie gestoomde makrelen voor de sympathieke prijs van € 5,00. Ze lagen goudglanzend in stapels op de kraam van een groepje Marokkanen. Goudglanzend uitnodigend, en ik maakte de domme fout de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit bij de verkoper te leggen.

Bij thuiskomst bleek één van de makrelen drabbig zacht te zijn. De binnenkant plakte als pap aan mijn handen. Die makreel kon dus meteen naar het afval. De twee andere makrelen voelden steviger aan, maar zaten beide van binnen vol zwarte plekken. Die konden hun voorganger achterna.

Dom van mij. Heel dom. Hoe had ik zo dom kunnen zijn de verkopers te vertrouwen! Mijn schuld.

Het blijft wennen die nieuwe marktcultuur. Ik zou bijna schrijven: “Vroeger was alles beter”, maar dan voel ik me echt oud worden.

Moraal: nooit meer vis kopen op de ‘mart’. Na de deceptie met witte druiven, meer dan de helft rot toen ze uit de verpakking kwamen, blijft er steeds minder over dat ik wel op die nostalgisch gezellige markt wil kopen.

Bertus G. Antonissen

1 comment for “Raar luchtje aan Haagse Mart

Geef een reactie