Op eigen merites oordelen en Pluche van Femke Halsema

Halsema PlucheVoormalig politica Femke Halsema schreef haar politieke memoire (waarom niet memoires?) Pluche ‘juist omdat dit genre in Nederland nauwelijks beoefend wordt’. Dat niet alleen. Femke schreef Pluche ook omdat ze jarenlang in de politiek acteerde op een toonaangevende plaats. De kiezers hebben recht op verantwoording. Of die kiezers ook zitten te wachten op die verantwoording is de vraag.

Ik moet een bekentenis doen: jarenlang voelde ik weerzin tegen het optreden van Halsema in de kamer en in de publiciteit. Dat geaffecteerde stemmetje en die aanmatigende stampvoeterij stuitten mij tegen de borst. Haar partij, Groen Links, was in haar tijd een van de kleinere partijen in het parlement, maar Halsema trad in praatprogramma’s en in de Kamer op alsof ze een aanzienlijk deel van de Nederlandse bevolking vertegenwoordigde. Dat zie je trouwens nog steeds. Het aantal keren dat groenlinkser Jesse Klaver aanschuift in praatprogramma’s staat in geen verhouding tot het aantal zetels die zijn partij in de kamer heeft.

Halsema schoffeerde VVD’er, toen nog wel, Rita Verdonk in de Tweede Kamer tijdens het debat over jokkenbrokkende Hirsi Ali. Verdonk werd door Halsema op kijvende (Eva Jinek zou zeggen ‘wijverige’) wijze beschuldigd van liegen. Dezelfde Halsema die soms haar mond vol had over ‘meer vrouwen’ in de politiek als tegenwicht tegen het haantjesgedrag van mannen. Haantjesgedrag? Wat van het haantjesgedrag van vrouwen als Halsema zelf en van Rita Verdonk, Agnes Kant, Margareth Thatcher (pas in dienst als premier en meteen oorlog tegen Argentinië), Guusje ter Horst en de meest memorabele voorzitter van de Tweede Kamer uit de Nederlandse parlementaire geschiedenis: Anouchka van Miltenburg? Haantjes pur sang.

Alhoewel, pur sang? Niemand heeft mij ooit kunnen uitleggen dat het verwijt ‘haantjesgedrag’ iets anders is dan vooroordeel in plaats van oordelen op eigen merites. Haantjesgedrag is een verwijt dat gemaakt wordt door vrouwen die zich blijkbaar niet realiseren dat ze daarmee een kwalitatief onderscheid maken tussen het functioneren van mannen en vrouwen ten nadele van de man. ‘Haantjesgedrag’ is een hanerig verwijt. De geëmancipeerde vrouw van de 21ste eeuw dient meteen in verzet te komen als mannen een dergelijk kwalitatief onderscheid ten gunste van de man zouden maken.

Om over na te denken…

‘s Morgens, bij mijn cappuccino, kijk ik via Uitzendinggemist naar praatprogramma’s die ‘s avonds laat worden uitgezonden. Gisterenavond schoof Halsema aan bij Pauw om te praten over haar boek Pluche. Toen ik dat vanmorgen ontdekte verdween meteen mijn appetijt om te kijken. Ik moest mijzelf streng toespreken en dwingen Femke Halsema op de merites van het gesprek te beoordelen en mijn oude irritaties overboord te gooien. Een nuttige oefening onbevooroordeeldheid.

Alle opmerkingen en gedragingen moeten zo veel mogelijk op die eigen merites, zonder vooraf plaats te nemen in een loopgraaf, beoordeeld worden. Veel discussies lopen op niets uit juist doordat niet op eigen merites en inhoud geoordeeld wordt, maar vanuit vooraf ingenomen stellingen. Ik zag onlangs nog hoe Tofik Dibi (SP), de nationale moslimtroetelhomo, volledig de fout in ging omdat hij onwillig was opmerkingen van Dion Graus (PVV) op eigen merites te beoordelen. Dibi probeerde slechts via zijn vooroordelen te scoren. Graus was te slim voor Dibi en liet zich niet uit de tent lokken. Gênant om te zien hoe Dibi, niet voor de eerste keer, in zijn eigen kuil donderde.

Goed, ik spande mij dus in om naar Halsema te kijken en luisteren, vrij van enig vooroordeel. Het was even oefenen, maar het lukte. Dat geaffecteerd slissende stemmetje maakte het er niet gemakkelijker op, maar zelfs die kleine irritatie wist ik mindful van mij af te schuiven. Ik spande mij in te oordelen op inhoud en niet op vorm.

En wat zag en hoorde ik: een verbaal talent met een interessant verhaal. Enige zelfingenomenheid is Halsema niet vreemd en haar politieke wereldje lijkt te bestaan uit engeltjes en duiveltjes, links-rechts.

Haar neiging tot populistisch op de man te spelen, bleek toen het over voormalig premier Balkenende ging. Met Pechtold heeft ze het altijd goed kunnen vinden. Ze zijn vrienden. Kinderachtig was het verhaal hoe ze zich beiden ergerden aan twee kabinetformateurs en hoe Pechtold en zij tijdens formatie-overleg onder tafel SMS-en uitwisselden om hun ’emoties’ te delen.

Agnes Kant die in de Tweede Kamer naast Halsema zat, zou ze ‘s morgens regelmatig begroet hebben met: “En Agnes, waar gaan we ons vandaag weer boos over maken?” Met dat ‘ons’ bedoelde ze, dat werd niet duidelijk, waarschijnlijk Agnes Kant. Het zal echter geen moeite kosten een compilatie TV-opnames te maken met een kwade Halsema in de hoofdrol.

Halsema heeft niet meteen mijn volledige sympathie gewonnen, maar ik luisterde geboeid naar een intelligente, goedgebekte vrouw. Werd Halsema inmiddels volwassener en interessanter, of is mijn vermogen volwassen te kijken en luisteren toegenomen?

Misschien zijn beide het geval. Resultaat is dat de Halsema die ik nu zag, veel acceptabeler, en meer dan dat, is dan de Halsema in de politieke arena.

Hopelijk keert ze nooit meer terug in de politiek. Haar vertrek heeft de politiek, maar vooral ook de persoon Halsema goed gedaan.

Dat boek ga ik echter niet kopen omdat ik niet de moeite wil nemen ook dat nog op eigen merites te beoordelen. Er zijn grenzen.

Clifford Mead, sociologische beschouwingen

 

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.