Gansch het raderwerk staat stil, of Hans de Boer in de kofferbak

gansch het raderwerk staat stil

Gansch het raderwerk staat stil, als uw machtige arm het wil

Niet alleen de adem kan stokken, ook de pen wanneer je maar boos genoeg bent. Het is moeilijk woedend tandenknarsen om te zetten in actie op het toetsenbord. Toch maar een poging gewaagd.

Startpunt van de boosheid ligt in juni 2015. We waren toen op vakantie in de Cevennes. Zelfs ruim duizend kilometer van huis drong het rumoer door dat VNO-NCW voorzitter Hans de Boer veroorzaakte in een Volkskrant interview: die 500.000 labbekakkende bijstandtrekkers moesten aan de slag.

De Boer zat er ongeveer 100.000 bijstandsgerechtigden naast. De man kent zijn cijfers, met uitzondering van zijn eigen winstcijfers, slecht. Er waren op dat moment ongeveer 400.000 inwoners in Nederland die een bijstandsuitkering ontvingen. Volgens De Boer moeten die uitkeringen en het aantal ‘trekkers’ omlaag en kunnen ook hoog-opgeleide bijstanders onder het genot van Radio 3 asperges steken.

Er gaat niet bepaald een intelligent econoom verscholen in De Boer, anders zou hij zich realiseren dat hoe lager je de uitkeringen maakt, hoe minder de ontvangers een economische rol van belang kunnen vervullen. Met andere woorden: als de uitkeringen te laag worden, dan kunnen de ontvangers niet meer boodschappen doen bij de winkels wier eigenaren deze Friese lomperd vertegenwoordigt.

De uitkeringsgerechtigden moeten niet door zatlappen als Hans de Boer worden uitgescholden voor labbekakken, maar miljonairs als De Boer moeten stoppen met het ontwijken van belastingen via obscure constructies op de Maagdeneilanden.

De Boer heeft de bek vol over de onmaatschappelijkheid van parasitaire bijstandtrekkers, hij zei het niet letterlijk zo maar bedoelde het impliciet wel, terwijl hij ondertussen legale maar onethische constructies opzet om zo weinig mogelijk belasting te betalen.

Zouden Hans de Boer en zijn soortgenoten, nota bene geholpen door de staatsbank ABN-AMRO, hun verplichte belasting betalen in Nederland, dan zou dat de economie een zodanige boost geven dat heel wat minder mensen terugvallen op de bijstand.

Dezelfde Hans de Boer die plompverloren in de pers kletste dat zijn voorganger Wientjes zich met de Participatiewet een oor aan had laten naaien en dat hij er niets voor voelde mensen met een beperking in dienst te nemen. Lekkere meneer, die meneer De Boer. Niet voor niets voorzitter van het VNO-NCW, want dat is hoe werkgevers denken.

Dit wordt een lange blog, want ik wil wat voorbeelden uit de praktijk noemen. Geanonimiseerde voorbeelden. Door mij geanonimiseerd omdat ik bronnen moet beschermen

Gisteren ontvangen uit Friesland: ‘Mijn werkgever denkt dat we nog in (de economische crisis van) 2013-2014 zitten. Het is al tijden drukker, maar we hebben een bezetting alsof we nog diep in de crisis zitten. Gisteren een collega huilend achter de broodjesbar gehad, zo druk was het. Hij had nog niet eens tijd om naar het toilet te gaan. We hebben te weinig personeel, maar er wordt ook niet serieus gezocht. De manager wijst naar de eigenaar en de eigenaar wijst naar de manager. Aangezien er veel werklozen bij gekomen zijn na het omvallen van de V&D, in diverse steden in de nabije omtrek, moeten er genoeg mensen zijn voor een sollicitatiegesprek. Het management beweert dat er niemand reageert, maar is ook niet gek als je werkt met een uitzendbureau waar nog nooit iemand van gehoord heeft en een advertentie in de shop plaatst zo groot als een visitekaartje. Klagen over hoe slecht het wel gaat, maar ondertussen 2 stations extra erbij . En als ik naar zijn aanschaf van een dikke BMW gaat het helemaal niet slecht. 1 persoon heeft al contracturen laten verlagen omdat ze het niet aan kan een 2e overweegt hetzelfde ivm stress en lichamelijke klachten. Ook zijn er al 2 vertrokken. Als dat zo door gaat houden we niemand over. Bijna alle vaste medewerkers zijn op zoek naar andere baan. Collega’s onderling spreken er idd over dat hij alleen op de korte termijn Let. Maar dat er (veel) omzet blijft liggen omdat schappen leeg zijn de rijen erg lang zijn en dat klanten die meerdere keren dit aantreffen na een paar keer naar de concurrent gaan snapt hij blijkbaar niet. Ik heb gisteren in 1 uur tijd meer dan 110 klanten verwerkt aan de kassa. Al die tijd heb ik dus niets in de shop kunnen doen. Mijn collega was de toiletten aan het poetsen omdat dit ook al meer dan 4 uur geleden was gedaan.’

Gesprek vorige maand met gepensioneerd partner van een advocatenbureau: ‘Ik heb nog regelmatig contact met medewerkers van het advocatenbureau waar ik partner was. Deze medewerkers klagen steen en been over de huidige, jonge partners. Er zijn de afgelopen jaren meerdere, vooral oudere mensen de laan uit gestuurd omdat het wat slechter ging met het kantoor. Nu het beter gaat worden geen nieuwe mensen aangetrokken. De zittende mensen kunnen de werklast nauwelijks aan. Het is waar dat het een paar jaar wat minder ging, maar er was absoluut geen dreiging voor de continuïteit van het kantoor. De partners wilden echter geen cent winst inleveren en, nu het beter gaat, stroomt hel geld bij ze binnen en moeten de ondersteunende mensen zich uit de naad werken.

Recente informatie over groot internationaal bedrijf: ‘Er is veel, zeer veel werk, maar de ene reorganisatie volgt de andere op. Die reorganisaties zijn niet gericht op efficiëntie maar op maximaliseren van het inkomen van de eigenaren. Mensen die vele jaren in dienst zijn krijgen via e-mail te horen dat ze er uit vliegen. De achterblijvers raken opgezadeld met een veel te hoge werkdruk. Veel medewerkers werken tot ‘s avonds laat op kantoor, komen zelfs in het weekend werken, of zijn tijdens hun vrije tijd thuis aan het werk. Hier staat geen vergoeding tegenover, maar ze zijn bang ook de laan uit te vliegen. De eigenaren van het bedrijf zagen de afgelopen drie jaar, na de economische dip, hun inkomen verdubbelen, maar de werknemers worden afgeknepen. Een medewerker die al 25 jaar in dienst is, kreeg te horen dat zijn functie wordt opgeheven. Hij mocht solliciteren naar een functie met aanzienlijk lager salaris. Omdat hij weet dat op zijn leeftijd de kans op een andere baan klein is, heeft hij naar die functie gesolliciteerd maar werd niet aangenomen. Hij kan met één jaar salaris vertrekken. Er heerst een angstcultuur. De werknemers voelen zich dagelijks bedreigd en onzeker.

Werkgevers die om het eigen inkomen te maximaliseren medewerkers de laan uit sturen maken strikt genomen misbruik van de werkloosheidswet. Laat de maatschappij maar de troep opruimen die de werkgevers veroorzaken.

Gisteren in het nieuws: In de ICT sector is een groot tekort aan menskracht, maar enkele duizenden ICT-ers van boven de 45 zijn werkloos. De jonge managers zien hen als ‘ouderen’ en willen deze mensen niet aannemen.

Er is een snel groeiende kloof ontstaan tussen jong en ‘oud’. Seniority wordt in het bedrijfsleven en ook bij de overheid niet meer gerespecteerd. Er wordt denigrerend gedaan over oudere werknemers en dat terwijl de pensioen- en AOW-leeftijd omhoog gaat.

De politieke keuze de AOW-leeftijd te verhogen botst met het ontslaan van oudere werknemers. De werkloosheid in de groep 55-plussers groeit zo snel dat die categorie inmiddels de grootste groep werklozen vormt. De politiek heeft verzuimd bij het verhogen van de AOW-leeftijd extra bescherming voor oudere werknemers te realiseren. Werkgevers en overheid zullen ooit over deze moedwillige vorming van leeftijds-outcasts de rekening gepresenteerd krijgen.

De macht in onze maatschappij is geheel in handen van de werkgevers onder aanvoering van Hans de Boer. De vakbonden zijn nog slechts een slap aftreksel van de machtige instituties die ze tot de jaren zeventig van de vorige eeuw waren.

Welke Hans de Boer? Niet alleen de Hans de Boer die bijstandsgerechtigden uitscheldt voor labbekakken, niet alleen de Hans de Boer die belasting ontwijkt, niet alleen de Hans de Boer die als voorzitter van werkgevers plompverloren zegt de Participatiewet niet uit te zullen voeren en geen mensen met een beperking in dienst te zullen nemen, maar ook deze Hans de Boer:  Werkgeversvoorzitter Hans de Boer en drie zakenpartners hebben in stilte ieder één miljoen euro verdiend aan de verkoop van het Vakcollege. Dit is een vernieuwend model voor technisch middelbaar onderwijs dat mede met miljoenen belastinggeld is ontwikkeld. De vier verkochten het in 2008 opgerichte Vakcollege in 2011 aan het uitzendconcern USG. Dat wilde leerlingen van de aangesloten vmbo-scholen tijdens en na hun opleiding als uitzendkracht detacheren. Omdat dit plan door verzet van de scholen mislukte, draaide USG verlies met het Vakcollege. Het beursgenoteerde USG probeerde het Vakcollege toen voor 10 miljoen euro aan het ministerie van Onderwijs te verkopen. Hans de Boer en Hans Kamps, zijn zakenpartner en voormalig lid van de Sociaal Economische Raad, lobbyden voor die verkoop. Daarbij verzwegen ze dat USG had beloofd hen bij een verkoop te belonen. (NRC Handelsblad 27 februari 2016).

Lekker mannetje die De Boer. Voorzitter van een grote groep gelijkgestemde 21ste eeuwse uitbuiters en profiteurs.

“Macht corrumpeert, en absolute macht corrumpeert absoluut”, aldus de Britse schrijver en historicus Lord John Dalberg-Acton in 1887. Een negentiende eeuwse waarheid die nog steeds geldt. Er zijn nog andere negentiende en begin twintigste eeuwse waarheden die opnieuw zullen gaan gelden.

Er zal weer een spook door Europa waren. Het communistisch manifest van Marx en Engels (1848) wordt door de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en de arrogantie van Hans de Boer en zijn maatjes actueler dan ooit sinds de tweede wereldoorlog. Er komt een moment, naar mijn schatting binnen een jaar of vijf, dat de ‘proletariërs aller landen’ zich weer verenigen om zich te verzetten tegen de arrogante weggooimentaliteit van de werkgevers en het ‘gansche raderwerk’ stil zetten.

De occupy-beweging had een hoog aaibaarheidsgehalte en liet geen tanden zien. De huidige wekenlange discussies op de Place de la République in Parijs tegen onder andere de flexibilisering van de arbeidsmarkt zouden weleens een voorbode kunnen zijn van een nieuwe meirevolutie. De flexibilisering van de arbeidsmarkt duwen 732 Brusselse EU-parlementsleden de staten door de strot; een cadeautje voor de werkgevers.

Zullen de sociale veranderingen en strijd tegen misbruik van werknemers ook deze keer weer beginnen in Parijs zoals in 1968? Hoe eerder hoe beter.

Mocht Hans de Boer net als Hanns-Martin Schleyer vermoord in de kofferbak van een auto gevonden worden, dan zal ik de laatste zijn om daar over te klagen.

Clifford Mead, sociologische beschouwingen