BREXIT – Jonge Remain aanhangers gokten met hun toekomst en verloren

Brexit - Europa zonder witte bonen in tomatensaus.

Brexit – Europa zonder witte bonen in tomatensaus.

Laat ik, 68 jaren jong, om misverstanden en beschuldigingen te voorkomen, meteen duidelijk zijn over mijn visie op het Brexitreferendum. Bij zo’n belangrijk onderwerp is het nooit verstandig een minimale meerderheid voor of tegen doorslaggevend te laten zijn. Hier heeft het VK-parlement en de regering een steek laten vallen. Alle onrust achteraf had voorkomen kunnen worden indien wettelijk was vastgelegd dat een meerderheid van minimaal 70% bepalend is bij ingrijpende veranderingen. In principe was ik tegen een Brexit en ik zou dan ook tegen gestemd hebben als ik stemgerechtigd was. De realiteit is overigens dat het VK voor de Brexit in Brussel dwarsliggend al keer op keer feitelijk een Brexitpositie in nam; al jaren. Uit opiniepeilingen bleek de afgelopen maanden dat ongeveer vijftig procent van de Britten voor, of tegen, Brexit was. Wat heb je aan een land als bondgenoot waar 50% van de bevolking tegen dat bondgenootschap is?

Bij het referendum koos 52% van de stemmers voor Brexit en 48% tegen. Al heel snel na het referendum was te horen dat vooral ouderen voor Brexit hadden gestemd en daarmee de toekomst van de jongeren beschadigden. Ik las zelfs dat jongeren vinden dat die ouderen niet hadden mogen stemmen omdat het ging over de toekomst van de jongeren. Daar ga je dan met je zuur bevochten algemeen kiesrecht. Wanneer de uitslag niet bevalt, wordt een hele bevolkingsgroep aan de kant geschoven en het kiesrecht ontzegd.

Hier moet wat rechtgezet worden. Het is waarschijnlijk waar, ook al vraag ik mij af hoe je dat bij anonieme verkiezingen precies kan weten, dat Brexit aanhangers zich vooral maar niet uitsluitend onder de ouderen in het VK bevinden.

Er is echter meer. Al maanden was bekend dat de keuze voor of tegen een dubbeltje op zijn kant was, met mogelijk een lichte voorsprong voor Remain. Niet gaan stemmen hield daardoor voor beide kanten een riskante gok in. Dat hebben de oudere kiezers blijkbaar goed begrepen, want van de 65-plussers ging meer dan 80% naar de stembus. Van de groep jongeren met de langste toekomst en dus met het grootste belang bij realisatie van hun keuze ging slechts 32% naar de stembus.

Na de nipte keuze voor Brexit blaten jongeren dat het onrechtvaardig is dat de ouderen over hun toekomst stemden; negatief stemden aldus die jongeren. Dat klopt dus niet. De ouderen maakten gebruik van hun democratisch recht. Dat deed twee derde van de jongeren niet. De teleurgestelde jonge Remainstemmers moeten niet de ouderen kwalijk nemen dat de keuze viel op Brexit, maar moeten dat hun niet-stemmende leeftijdgenoten kwalijk nemen. Die niet-stemmende jongeren verzaakten hun verantwoordelijkheid voor hun toekomst door niet te gaan stemmen. Dom, oliedom van ze. Als je niet gaat stemmen, moet je natuurlijk ook niet zeuren over het resultaat van het referendum en zeker niet gaan stampvoeten over de keuze die stemgerechtigden die wel de moeite namen naar het stemlokaal te gaan maakten.

Ik kan me goed voorstellen dat de jongeren die wel gingen stemmen en kozen voor Remain, 35 tot 40% van de jongeren stemden overigens voor Brexit, nu teleurgesteld zijn. Ik ben na iedere verkiezing teleurgesteld wanneer de partij waarop ik stemde zetels verliest. Het zij zo. Dat verlies was voor mij nooit reden andersstemmenden hun stemrecht te bekritiseren.

De keuze voor Brexit betreft niet alleen de toekomst van de jongeren, maar ook die van de ouderen. De gemiddelde levensverwachting in het VK bij geboorte was in 2014 voor mannen 78,3 jaar en voor vrouwen 82,7 jaar. Van de bevolking was in 2014 17,3% jonger dan 15 jaar, 65,4% tussen 15 en 64 jaar en 17,3% ouder dan 65 jaar. De middencategorie jongeren is dus aanzienlijk in de meerderheid. Jammer dat ze die meerderheid bij het referendum niet verguld hebben, maar dat 2/3 verzaakte om te gaan stemmen.

Deze gemiddelde leeftijd geldt vanaf de geboorte. Inwoners die de leeftijd van 65 halen, hebben vanaf die leeftijd een leeftijdsverwachting van gemiddeld bijna 90 (!). Mensen van negentig hebben vanaf die leeftijd een leeftijdsverwachting van 97. Zevenennegentigjarigen maken de kans 100 of ouder te worden.

Te veel jonge voorstanders van Remain namen niet de moeite te stemmen (Volkskrant)

Te veel jonge voorstanders van Remain namen niet de moeite te stemmen (Volkskrant)

De vermaledijde 65-plussers die voor Brexit stemden hebben dus, ook al suggereren de boze jongeren anders, ook een toekomst en wel van gemiddeld 25 jaar. Een aantal van hen zelfs meer jaren. De keuze van Brexit geldt dus even goed hun toekomst. Jongeren van 25 jaar die teleurgesteld zijn over de uitkomst van het referendum hebben statistisch een aanzienlijk langere toekomst. Ontzeggen van het recht van 65-plussers te kiezen voor of tegen Brexit houdt automatisch in dat die jongeren het recht opeisen te beslissen over de 25 of meer jaar toekomst van ouderen. Is dat de visie die de jonge Brit heeft op democratie? Verontrustend.

Nog verontrustender vind ik dat al die boze jongeren gedompeld zijn in een voor jongeren tegennatuurlijke somberte, namelijk dat er de komende 25 jaar geen enkele andere ontwikkeling meer plaats zal vinden na Brexit en dat Brexit het VK voor de eeuwigheid in een diep dal zal houden. Getuigt van weinig optimisme en van een schrijnend gebrek aan motivatie de eigen toekomst te bepalen. Dat die toekomst op korte termijn minder helder schijnt, hetgeen ik in twijfel trek, zal toch voor jongeren niet betekenen dat ze zich daar voor altijd bij neerleggen? Kom op zeg!

Verkiezingen gaan altijd over de toekomst van een land. Wanneer je keuze niet de meerderheid haalt bij de verkiezingen, dan zal, het is helaas niet anders, je toekomst gedeeltelijk bepaald worden door de overwinnaars. Dat noemen we al sinds de invoering van het algemeen kiesrecht democratie. Take it or leave it.

Clifford Mead, sociologische beschouwingen

Please follow and like us: