Amsterdam huilt

Schermafbeelding 2016-01-22 om 09.28.01

Gisteren werd bekend dat de Amsterdamse zangeres Rika Jansen (91) in Zandvoort is overleden. Ik (1948) groeide met Amsterdam Huilt op en hoorde vanaf mijn jeugd met regelmaat, meerdere keren per jaar, dit schrijnende liedje. Mijn luisterfrequentie nam toe met de komst van internet en vooral van YouTube.

Thuis werd nooit over de WW.II gesproken met uitzondering van de programma’s van Lou de Jong die we, er was toen nog maar 1 televisienet, in een halve kring voor de TV zittend met ons hele gezin bekeken. Als ik mij goed herinner vond mijn vader die De Jong een betweter. De mannen en vrouwen, volgens mij voornamelijk mannen, uit het verzet die aan het woord kwamen waren allemaal opscheppers en jokkebrokken.

Hoe mijn vader, voor de oorlog al bij de Haagse politie, de oorlog door kwam bleef voor ons terra incognita. Een heel klein tipje van de sluier werd opgelicht door mijn moeder: zij bracht eten naar haar ondergedoken echtgenoot in de kelders van het scholencomplex aan de Zonnebloemstraat. Later zou ik daar school gaan. Cremers sr. moest op een gegeven moment van de mede-onderduikers vertrekken omdat hij overspannen raakte en een gevaar werd voor de anderen. Wat er aan vooraf ging, en wat later volgde: geen idee. Soms, heel soms, hoorden iets over de hongerwinter 1944 en dat wij, de naoorlogse generatie, geen echte honger hebben gekend. Je mocht als kind nooit zeggen dat je honger had. We hadden ‘trek’, geen honger, want honger kenden we niet. “In de oorlog, toen hadden we honger”. Aan die hongerwinter hielden we ook de mores over dat je met eten niet knoeit en het niet weggooit.

Informatie over de oorlog kregen we van Lou de Jong; de emotie van de oorlog kregen we via Rika Jansen, ik heb nooit geweten dat ze Zwarte Riek werd genoemd, en haar ‘Amsterdam huilt’.

Amsterdam huilt werd in 1964 geschreven door Rika’s partner Kees Manders. Rika werd geboren aan de Brouwersgracht en maakte de armoe tijdens de crisis van de jaren 1930 mee en zag met eigen ogen het wangedrag van de Duitse bezetters in haar wijk. Iedere keer wanneer ik haar liedje hoor, voel ik woede over het Herrenvolk in de jaren 1940-1945.

In DWDD was de dag waarop haar overlijden bekend werd te horen wat een zware maand januari 2016 is: David Bowie en Glenn Frey (Eagles) overleden. NIETS over Rika Jansen. Later op de avond komt Matthijs van Nieuwkerk bij Eva Jinek als een geile bakvis verslag doen over het mogelijk laatste concert van Charles Aznavour, en wederom horen we hoe erg het is dat Bowie en Frey deze maand de pijp aan Maarten gaven. Weer NIETS over Rika Jansen. Elitair verzwegen. Jammer.

Het overlijden van Bowie noch van Frey was voor mij, wat een cliché, de ‘afsluiting van een tijdperk’. Het overlijden van Rika Jansen ook niet, maar wel een moment van droevige mijmeringen over mijn eigen jeugd.

Ik schreef mijn kinderen dat Rika Jansen overleed en stuurde hen de Amsterdam huilt YouTube link.

Th., de oudste reageerde via de mail met een Joods mopje:

“Pappa, wat is misjpoge; kan je dat eten?”

“Nee jongen, dat kan je niet eten, maar je kan er wel heel misselijk van worden”.

Mazzel en broche Rika.

Bertus G. Antonissen

Geef een reactie

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.