Ritueel slachten door Joden en moslims is 100% achterlijke smeerlapperij

130 dierenartsen: Erken gewoon de verschrikkingen van rituele slacht

Opinie

Anne Hanssen 

Een schaap wordt ritueel geslacht in de aanloop naar het jaarlijkse Offerfeest. © Archief ANP
opinie

Een groep van 130 dierenartsen spreekt zich fel uit tegen een artikel op de opiniepagina van Trouw, waarin oud D66-senator en lid van het Overlegorgaan Joden, Christenen en Moslims Hanneke Gelderblom-Lankhout het vorige week opnam voor onverdoofd, ritueel slachten.

U krijgt 5 artikelen van Trouw cadeau. Dit is nummer 1 .

Onbeperkt onze artikelen lezen? Digitaal Basis € 2.50 per week.

De 130 dierenartsen maken deel uit van Caring Vets, een vereniging van dierenartsen die ‘zich uitspreekt over structurele schendingen van dierenwelzijn’. “Een rund heeft een extra slagader die langs de wervels naar de hersenen loopt. Bij het doorsnijden van de hals neemt deze tak de bloedvoorziening naar de hersenen over waardoor het dier bij bewustzijn blijft.”

De oud-politica stelde in Trouw vorige week dat een dier bij een goed uitgevoerde halssnede al na enkele seconden het bewustzijn verliest, doordat de hersenen acuut geen bloed en zuurstof meer krijgen. Maar de artsen spreken over de ‘verschrikkingen van de rituele slacht’ en een ‘minutenlange doodsstrijd’.

Schietmasker

“Bedwelming(= verdoving) is wettelijk verplicht”, schrijven de dierenartsen. “Het behoedt dieren voor onnodige pijn en stress. Volgens de relevante Europese wetgeving wordt onder bedwelmen verstaan: ‘Iedere bewust gebruikte methode die een dier pijnloos in een staat van bewusteloosheid en gevoelloosheid brengt, met inbegrip van methoden die onmiddellijk de dood tot gevolg hebben’. Het plaatsen van een schietmasker tegen de schedel waarna een pin de grote hersenen in een fractie van een seconde vernietigt en het dier onmiddellijk het bewustzijn verliest, is een voorbeeld van een wettelijk toegestane methode.”

“Bij goed gebruik treedt verdoving vrijwel meteen op. Helaas gaat er bij het bedwelmen van de 1,8 miljoen dieren die dagelijks in Nederland geslacht worden ook wel eens iets mis, waardoor een dier niet volledig verdoofd is. Er is echter regelmatig toezicht van dierenartsen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit die onder andere zorgen dat het dier alsnog goed wordt verdoofd.”

Enorme wond

“Gelderblom-Lankhout beschrijft de verschrikkingen van de reguliere slacht wanneer er iets misgaat, en ziet dit als een argument om onverdoofd slachten te accepteren. Dit is een drogredenering. Dat de bedwelming incidenteel problemen oplevert, betekent niet dat de grote aantasting van het welzijn door slachten bij bewustzijn te prefereren is.”

Een schietmaster, dat tegen de kop van een koe kan worden gezet, waarna er een pin in de hersenen van het dier wordt geschoten. De dood zou vrijwel onmiddellijk intreden. © rv

“Bij ‘onbedwelmde’ slacht wordt bij een dier dat volledig bij bewustzijn is de keel doorgesneden, waarna het minutenlang een doodsstrijd voert tot het is doodgebloed. Bij runderen kan dit soms tot wel 15 minuten duren. Een rund heeft namelijk een extra slagader die langs de wervels (aan de achterzijde van de kop) naar de hersenen loopt. Bij het doorsnijden van de hals neemt deze tak de bloedvoorziening naar de hersenen over waardoor het dier bij bewustzijn blijft. Het ervaart de pijn van de enorme wond in de halsspieren en vanuit de doorgesneden aderen en slokdarm stromen bloed en pensvloeistof de luchtpijp in, wat ook uitermate pijnlijk is. Hierdoor en doordat de zenuw (Nervus Vagus) ook doorgesneden is, ervaart het dier naast deze heftige pijn ook nog eens het gevoel te stikken.”

“Dat dit een ernstige aantasting van dierenwelzijn is, is duidelijk aan het dier zelf te zien. Bovendien is het onomstotelijk bewezen in vele wetenschappelijke onderzoeken. Dat is ook de reden dat zowel de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde, als de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit), de Federation of Veterinarians of Europe en de Caring Vets (Veterinaire Dierenwelzijnsorganisatie) zich hebben uitgesproken tegen onbedwelmd slachten, dat in andere westerse landen als Zwitserland, Zweden, Noorwegen, Australië en Nieuw-Zeeland (en België vanaf 2019) niet is toegestaan.”

U eet het ook

“Sinds 1 januari 2018 gelden er gelukkig enkele regels bij onbedwelmd slachten. Waaronder de regel dat een dier 40 seconden na de halssnede alsnog bedwelmd moet worden als het niet buiten bewustzijn is. Omdat verbloeden van runderen niet leidt tot snel bewustzijnsverlies, gebeurt dat bedwelmen bij veel runderen alsnog, zo weten wij uit persoonlijke ervaringen van toezichthoudende dierenartsen. Deze dieren zijn niet meer koosjer, dus moet een nieuw dier dit lijden ondergaan. Het vlees wordt verkocht als regulier vlees. Dit betekent dat de gemiddelde Nederlandse consument die voorstander is van bescherming van dierenwelzijn, zonder dit te weten vlees koopt afkomstig van dieren die gestorven zijn na een pijnlijke onverdoofde slacht.”

 

Thieme’s voorstel om ritueel slachten te verbieden, speelt in op moslimhaat en oeroud antisemitisme

Opinie

Hanneke Gelderblom-Lankhout 

Geslachte schapen in een slachthuis in Arnhem voor het islamitische Offerfeest. © ANP

Onder het mom van dierenliefde bestrijdt de Partij voor de Dieren het recht op ritueel slachten, dat nu volgens aangescherpte regels gebeurt. Daarmee speelt de partij in op moslimhaat en oeroud antisemitisme, aldus Hanneke Gelderblom-Lankhout, oud D66-senator en lid van het OJCM (Overlegorgaan Joden, Christenen en Moslims).

U krijgt 5 artikelen van Trouw cadeau. Dit is nummer 2 .

Onbeperkt onze artikelen lezen? Digitaal Basis € 2.50 per week.

Sinds begin 2018 is een nieuw protocol voor ritueel slachten van kracht. Hiermee wordt gegarandeerd dat in Nederland ritueel slachten volgens joods en islamitisch gebruik toegestaan blijft. Essentieel voor wie alleen vlees kan eten dat koosjer of halal is geslacht. Deskundigen uit de joodse en de islamitische gemeenschap hebben hierbij eendrachtig met het ministerie van economische zaken samengewerkt, nadat een initiatiefwet van Marianne Thieme in 2011 voor een totaalverbod op onbedwelmd slachten weliswaar door de Tweede Kamer was aangenomen maar in de Eerste Kamer alsnog sneuvelde. Nu die aangescherpte regels zijn ingevoerd, probeert de Partij voor de Dieren (PvdD) het opnieuw.

Marianne Thieme blijft daarbij doorgaan met het beweren van onjuistheden. Zo stelt zij in NRC Handelsblad dat ‘bij ritueel slachten het meer dan twee minuten kan duren voor een dier het bewustzijn verliest’. Pertinent onjuist, omdat in het protocol — na heel veel onderzoek — een grenswaarde van 40 seconden wordt gehanteerd.

Het dier verliest bij een goed uitgevoerde halssnede al na enkele seconden het bewustzijn, doordat de hersenen acuut geen bloed en zuurstof meer krijgen. Duurt bewustzijnsverlies langer dan die grenswaarde van 40 seconden dan is het dier niet meer koosjer of halal en wordt het aan de 99 procent gewone slachtdieren toegevoegd.

Misleidend

De terminologie die de PvdD hanteert, heet ‘verdoven’. Onverdoofd slachten mag niet van haar schare gutmenschen. ‘Verdoven’ suggereert dat dieren een spuitje krijgen en dan niets meer voelen. Een schandelijk misleidende term. Dieren die voor de gewone slacht naar het slachthuis gaan, krijgen een schietmasker op en een kogel door hun kop. Niks verdoven of bedwelmen.

Wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe vaak dat misgaat en het dier krijsend en kermend verder wordt afgemaakt, legt Thieme niet op tafel.

Ook vermeldt zij niet dat het minutenlang kan duren voordat deze zogenaamd bedwelmde dieren bewusteloos en uit hun lijden zijn. Ook zien we geen PvdD-filmpjes op de tv over ‘gewone slachtpraktijken’.

Zowel bij de joodse als bij de islamitische gemeenschap geldt dat dieren vóór de rituele slacht helemaal gezond moeten zijn, vooraf geen stress mogen beleven en daarom, na gegeten en gedronken te hebben, in alle rust naar het slachthuis gaan. Inzet is zo min mogelijk lijden.

Gebroken poten

Kom daar eens om bij de gewone slacht. Het gekrijs van de dieren, door hun kop geschoten maar nog niet helemaal bewusteloos, slaat over op de bepaald niet dove dieren die verderop worden aangevoerd. Die worden zo onder stress het slachthuis ingedreven, en niet zelden met gebroken poten erin geslagen.

Het EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) stelt dat minderheden rechten hebben bij onderwerpen die voor hun gemeenschap van essentieel belang zijn. Rechten, die niet zomaar mogen worden afgenomen, ook niet wanneer de meerderheid een andere mening is toegedaan. In 2011 was dat een van de doorslaggevende argumenten in de Eerste Kamer bij het verwerpen van Thieme’s initiatiefwet.

Onderbuikgevoelens over minderheden, over mensen die je niet kent en waarover je weinig weet zijn makkelijk te organiseren. Deze initiatiefwet speelt in op moslimhaat en oeroud antisemitisme, allemaal onder de dekmantel van dierenliefde. Natuurlijk zijn rechtse of linkse populisten niet allemaal joden- en moslimhaters.

De tweede poging om ritueel slachten in Nederland te verbieden zal met harde argumenten om zeep moeten worden geholpen. Eén ervan is het misleidende gebruik door Marianne Thieme van de term ‘verdoven’ consequent en steeds opnieuw onderuithalen.

Marianne Thieme wil ritueel slachten nu echt verbieden

© ANP

Marianne Thieme (PvdD) blijft het proberen. Zes jaar nadat haar wetsvoorstel om onverdoofd slachten te verbieden werd verworpen door de Eerste Kamer, dient ze een gelijksoortig voorstel in.

De Partij voor de Dieren wil dat alle dieren in Nederland voorafgaand aan de slacht worden bedwelmd.

Nieuw aan het voorstel – in vergelijking met dat uit 2011 – is dat de Partij voor de Dieren vraagt om een geleidelijke overgang. Het wetsvoorstel bevat een overgangstermijn van vijf jaar. In deze periode kunnen slachterijen hun manier van werken aanpassen. “Hiermee kom ik tegemoet aan kritiek van de Eerste Kamer, zes jaar terug”, aldus Marianne Thieme. Op dit moment hoeven dieren bij ritueel slachten niet te worden verdoofd. Wel moet de onverdoofde slacht binnen veertig seconden zijn uitgevoerd, om dierenleed te beperken.

Volgens de PvdD leidt kosjer of halal slachten tot veel pijn en stress bij de dieren. Dit leed weegt volgens Marianne Thieme zwaarder dan het recht op ritueel slachten voor joodse en islamitische slachterijen. “De vrijheid van godsdienst houdt op waar het lijden van anderen -mens en dier- begint.”

Vrijwillige afspraken

Nadat in het wetsvoorstel in 2011 door de Tweede Kamer was aangenomen, besloot toenmalig CDA-staatssecretaris Henk Bleker om vrijwillige afspraken te maken met organisaties van joden en moslims. Daar kwam de 40-secondenregel uit voort. In de Eerste Kamer bestond weinig politiek draagvlak voor een algeheel verbod: de Kamerleden vonden dat er te veel werd getornd aan de godsdienstvrijheid. Volgens Thieme zorgden de afspraken van Bleker ervoor dat de wet er uiteindelijk niet kwam. “De Eerste Kamerleden dachten: ‘Ach, dat is onze escape.’”

Hoewel een eerdere poging strandde, ziet de Partij voor de Dieren nieuwe kansen voor een verbod. Volgens Thieme is er in de samenleving steeds meer aandacht voor het welzijn van dieren. Dat het maatschappelijk draagvlak groter wordt, blijkt volgens haar ook uit de vele wetten die pijn bij dieren moeten voorkomen. In 2014 kwam er bijvoorbeeld een verbod op het houden en fokken van nertsen voor de productie van bont en sinds 2015 zijn wilde dieren in het circus niet meer toegestaan.

Onverdoofd geslacht én biologisch, botst dat? Nee, zegt de bio-halal-ondernemer

Groen

Leonie Hosselet 

Bij Exportslachterij Clazing BV worden kippen Halal geslacht. Dit wordt gecontroleerd door controleurs van Halal Correct. © Inge van Mill.

Halal en biologisch, het is een zeldzame combinatie. Toch zijn er initiatieven die streven naar beide. ‘Halal gaat in onze beleving veel verder dan alleen de halssnede.’

U krijgt 5 artikelen van Trouw cadeau. Dit is nummer 4 .

Onbeperkt onze artikelen lezen? Digitaal Basis € 2.50 per week.

Halalvlees. Dan denk je vooral aan die vitrines in de buurtwinkel. Aan onflatteuze tl-balken en lappen vlees van onduidelijke herkomst. Biologisch is zekerniet het eerste wat te binnen schiet. Maar dat is buiten Abderrahim Bouna en Jeffrey Xavier gerekend. Deze stadsimker en duurzaam ondernemer richtten Onsvlees.nl op, een besteldienst voor vlees dat duurzaam én halal is. Een bijzondere combinatie, maar voor het duo wel zo logisch. ‘Halal gaat in onze beleving veel verder dan alleen de halssnede. Het leven van het dier is net zo belangrijk, zo ook eerlijke handel, de reistijd van het dier en de omstandigheden waarin het dier aan zijn einde komt’, meldt de website.

Bouna en Xavier bespeurden in hun eigen kring een groeiende behoefte aan vlees dat aan deze definitie voldoet. Niet kletsen maar doen, dacht het tweetal en zocht contact met slagers, slachthuizen en boeren die biologisch gecertificeerd zijn of in ieder geval een ‘duurzame missie’ hebben. Xavier: “Nee, we deden geen marktonderzoek. We geloofden erin.”

De besteldienst draait nu bijna een jaar. Ongeveer eens per maand kiest het duo bij een van de boeren enkele dieren uit en verschijnt er een goedgemutste boodschap op de site. ‘Nu te bestellen: runderschenkel van Miesje#49!’ Per ronde zijn er zo’n 40 afnemers, die hun bestelling thuis afgeleverd krijgen. Wat klanten aantrekt, is de transparantie over het proces, weet Xavier. Online is bijvoorbeeld tot in detail beschreven waarom ze kiezen voor een bepaalde boer (‘Jos denkt ook aan de CO2–footprint van zijn bedrijf’) of een bepaald slachthuis. En hoe ze het dier daar zelf naartoe begeleiden.

Groene Moslims

Het idee dat ‘halal’ om meer draait dan de slachtmethode, wordt al langer bepleit. Bekeerling Hendrik Jan Bakker probeert de link tussen biologisch en halal al jaren aan de man te brengen – eerst via stichting Groene Moslims, later met Facebookgroep Biologisch halal. Bakker: “Dierenwelzijn is verankerd in de Koran en de Hadith. Toch kijken veel moslims niet verder dan het halalcertificaat.”

Bakker had drie jaar lang ook een vlees bestelsysteem. “Maar het bleef steken op 100 klanten die twee of drie keer per jaar bestelden.” Desondanks ziet hij veel potentie in Ons Vlees: “Je moet veel tijd in marketing stoppen en die had ik niet. Abderrahim doet dat veel beter, hij is een echte ondernemer.”

Bovendien is het idee van bio-halal gangbaarder dan een aantal jaar geleden. “De Islamitische Studentenvereniging Amsterdam (ISA, 610 leden, red.) had vorig collegejaar duurzaamheid als jaarthema, bijvoorbeeld. Bij kinderen van arbeidsmigranten die nu naar de universiteit gaan, begint biologisch halal te leven.”

ISA-vicevoorzitter Sana Zaryouh bevestigt die interesse. Een ISA-symposium waarbij Ons Vlees en Groene Moslims over halal spraken, werd bijvoorbeeld goed bezocht. En in haar vriendenkring is biologisch-halal onderwerp van gesprek. “We praten dan over wat we belangrijk vinden: niet alleen de slachtwijze, maar ook hoe het dier geleefd heeft. En we bekijken het vanuit maatschappelijk perspectief: zijn wij verder ontwikkeld dan onze ouders en grootouders? Nee, onze ouders leefden op het platteland en daar was vlees sowieso biologisch. Dat soort discussies.”

Terwijl de kracht van Ons Vlees juist zit in het kleinschalige en persoonlijke, bestaat er ook een bio-halal-initiatief met een – in potentie – groter bereik, van de stichting Halal Correct. Deze certificeerder van slachthuizen, vleesverwerkers en fabrikanten van halal¬producten, ontwikkelt een Europees keurmerk: Eco-Halal. Vleesproducten moeten daarbij voldoen aan de Skal-voorwaarden de Nederlandse bio-certificeerder – én aan de ‘tien geboden van Eco-Halal’: geen kunstmatige inseminatie, geen vervoer langer danvier uur en jongen blijven drie tot zes maanden bij de moeder.

Want de laatste twee jaar werd biologisch-halal steeds vaker een gespreksonderwerp op de Facebookpagina van Halal Correct, zegt oprichter Abdelfatteh Ali-Salah over dit initiatief. “Vooral jongeren en nieuwe moslims informeren of biologisch-halal ergens te koop is.” In 2009 had de stichting al eens geprobeerd een soortgelijk keurmerk te introduceren, maar zonder succes. “Het was te vroeg. Ik heb er nu meer vertrouwen in.”

Weerstand

Om voor een Skal-certificaat in aanmerking te komen, moet de hele keten biologisch gecertificeerd zijn: de boer, het slachthuis, de verwerker, de handelaar en de slager – mits die bijvoorbeeld zelf worsten draait. Halal Correct wil daarnaast dat alle schakels aan de tien geboden voldoen. De ontwikkeling van het keurmerk is lastig. De zoektocht naar Nederlandse bio¬boeren bracht weerstand aan het licht, zeg Ali-Salah. “Ze wilden hun dieren niet blootstellen aan het ‘barbaarse halalslachten’. Daar schrik je wel van. In plaats van dat men blij is dat moslimconsumenten een stap in de goede richting doen… Dat zou je toch moeten ondersteunen?”

Verdoving

Het is een dilemma voor Halal Correct. “Je wilt beide kanten tevreden stellen. We respecteren de kant die vóór verdoofd slachten is. Maar voor de moslimconsument is het ritueel van onverdoofd slachten belangrijk. We trekken de grens bij onnodig pijn lijden. De regelgeving ondersteunt ons daarin.”

Als een dier na 40 seconden nog niet dood is, moet het alsnog verdoofd worden. Volgens Halal Correct staan islamitische geleerden dat toe, mits de verdoving ‘omkeerbaar’ is en dus niet zo sterk dat het dier aan de verdoving overlijdt.

Uiteindelijk kwam de zoektocht van Ali-Salah uit in Zuid-Spanje – bij boerencollectief Adeheco en een slachthuis/vleesverwerker; beide biologisch gecertificeerd door Spaanse Skal-zuster Sohiscert. Om te testen hoeveel animo er daadwerkelijk was, werden er bij verschillende vleesgroothandels in de Randstad vleespakketten tegen kostprijs aangeboden, 160 pakketten van 3 kilo. Ali-Salah: “Vooral in Amsterdam liep het goed.”

Afgezet tegen de totale Nederlandse vleesconsumptie maakt die 480 kilo nog geen enorm verschil. Net zomin als de 40 afnemers per keer van Ons Vlees. Maar het is een begin, geloven de initiatiefnemers. De volgende stap voor Ali-Salah is het vinden van een partij die de brug vormt tussen de Spaanse producent en de Nederlandse – en uiteindelijk Europese – consument. Hij gaat in gesprek met supermarkten.

Ook wil Halal Correct trainingen geven aan slagers zodat ze in aanmerking komen voor Skal-certificering. En: “De komende jaren is voorlichting nodig. Want een minderheid is heel bewust, maar een meerderheid nog niet.” Dat onderstreept ook pionier Hendrik Jan Bakker. “Mensen gaan niet iets kopen puur omdat het er is. Je moet ook het verhaal vertellen, via lezingen en in moskeeën, om de consument om te krijgen.”

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *